รักษาโรคเครียด เมื่อวันหยุดก็ยังพักจากเรื่องงานไม่ได้

วันหยุดควรเป็นช่วงที่ร่างกายและใจได้ลดความตึง แต่บางคนกลับตื่นมาพร้อมรายการงานในหัว เช็กแชตซ้ำ คิดถึงเรื่องที่ยังไม่เสร็จ และรู้สึกผิดทุกครั้งที่พยายามพัก หากวงจรนี้เกิดขึ้นต่อเนื่องจนการนอน ความสัมพันธ์ หรือกำลังใจในการทำงานเริ่มเปลี่ยนไป การรักษาโรคเครียดอาจช่วยให้เข้าใจว่าอะไรทำให้สมองยังปิดโหมดงานไม่ได้ และวางวิธีดูแลที่เหมาะกับชีวิตจริง

หมายเหตุ: คำว่า ‘โรคเครียด’ เป็นคำที่ใช้กันทั่วไป แต่ในทางการแพทย์ต้องประเมินเพิ่มเติมว่าอาการสัมพันธ์กับความเครียดจากสถานการณ์ ภาวะวิตกกังวล ซึมเศร้า หรือภาวะอื่นหรือไม่

คิดเรื่องงานในวันหยุด ต่างจากความรับผิดชอบอย่างไร

การนึกถึงงานเป็นครั้งคราวไม่ได้แปลว่ามีปัญหาเสมอไป โดยเฉพาะเมื่อมีงานสำคัญหรือกำหนดส่งใกล้เข้ามา จุดที่ควรใส่ใจคือความคิดเหล่านั้นหยุดได้หรือไม่ หลังจากจัดสิ่งที่ต้องทำแล้ว เรายังกลับไปอยู่กับคนรอบตัว ทำกิจกรรมที่ชอบ หรือนอนได้ตามปกติหรือเปล่า หากว่างเมื่อไรสมองเริ่มทบทวนข้อผิดพลาดเดิม คาดการณ์ปัญหาที่อาจยังไม่เกิด หรือรู้สึกกระวนกระวายจนต้องเปิดงานมาทำเพื่อให้สบายใจชั่วคราว วันหยุดอาจไม่ได้ทำหน้าที่เป็นเวลาพักอีกต่อไป ความเครียดจึงไม่ได้วัดเพียงจากจำนวนชั่วโมงทำงาน แต่ดูจากผลที่เกิดกับอารมณ์ ร่างกาย และพื้นที่ชีวิตนอกงานด้วย

สัญญาณที่บอกว่าความเครียดจากงานเริ่มสะสม

ศูนย์สุขภาพจิตที่ 7 กรมสุขภาพจิตอธิบายว่าความตึงเครียดและความกดดันต่อเนื่องอาจนำไปสู่ความเครียดสะสม รวมถึงภาวะหมดไฟในการทำงานได้ สัญญาณอาจเห็นได้จากการเปลี่ยนแปลงทั้งด้านอารมณ์และการใช้ชีวิต เช่น เหนื่อยเรื้อรัง นอนแล้วไม่สดชื่น เบื่อ เฉยชา หงุดหงิดง่าย หรือรู้สึกว่าตัวเองทำได้ไม่ดีพอ อาการเหล่านี้อาจเกิดจากหลายภาวะและไม่ใช่เครื่องมือวินิจฉัยด้วยตนเอง แต่การจดว่าอาการเริ่มเมื่อไร เกิดถี่เพียงใด และกระทบชีวิตตรงไหน ช่วยให้เห็นภาพว่าควรปรับตารางพักเบื้องต้นหรือควรพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญ

ช่วงพักที่ช่วยให้สมองวางงานได้จริง

สร้างสัญญาณจบงานที่ทำซ้ำได้

ก่อนหยุดงาน ลองเขียนงานค้างที่ต้องทำในวันถัดไปไว้ให้จบในที่เดียว ระบุเพียงหนึ่งถึงสามเรื่องที่สำคัญ แล้วปิดหน้าจอหรือเก็บอุปกรณ์งานเป็นสัญญาณว่า “วันนี้พอแล้ว” แนวทางของศูนย์สุขภาพจิตที่ 7 แนะนำการกำหนดสัญญาณปิดงานและจดสิ่งที่ต้องทำในวันถัดไป เพื่อไม่ให้ความกังวลต้องวนอยู่ในหัวตลอดเวลา

รักษาโรคเครียดไม่ได้แปลว่าต้องหยุดทำงานทั้งหมด

การลุกยืดตัว ดื่มน้ำ พักสายตา เดินช้า ๆ หรือเปลี่ยนไปทำกิจกรรมที่ไม่เกี่ยวกับงานสักช่วงหนึ่ง ไม่ได้แก้ปัญหาภาระงานทั้งหมด แต่ช่วยให้ร่างกายมีจังหวะเปลี่ยนจากโหมดเร่งรีบ การพักที่ทำได้จริงและสม่ำเสมอมักเริ่มจากเวลาสั้นกว่าการตั้งเป้าว่าต้องพักให้สมบูรณ์แบบ

ลองวางแผนวันหยุดให้มีทั้งการพักและพื้นที่สำหรับชีวิต

การพักไม่จำเป็นต้องเป็นวันว่างทั้งวัน ลองกำหนดจุดยึดเล็ก ๆ ที่ช่วยให้ชีวิตมีพื้นที่อื่นนอกจากงาน เช่น

• มื้ออาหารหรือเวลาอยู่กับคนในบ้านโดยไม่เปิดแชตงาน
• กิจกรรมที่ไม่เกี่ยวกับงานและทำได้จริง เช่น เดิน ฟังเพลง หรือทำอาหาร
• ช่วงปิดหน้าจอที่กำหนดไว้ล่วงหน้า

หากจำเป็นต้องทำงานในวันหยุด ให้กำหนดช่วงเวลาและขอบเขตก่อนเริ่ม เมื่อครบเวลาให้หยุดตามที่วางไว้ การมีเส้นสิ้นสุดช่วยไม่ให้สมองอยู่ในโหมดรอรับงานใหม่ตลอดวัน

เมื่อไรที่ควรเริ่มคุยเรื่องการรักษาโรคเครียด

การรักษาโรคเครียดควรเริ่มพิจารณาเมื่อความตึงเครียดควบคุมได้ยาก เกิดต่อเนื่องหลายสัปดาห์ หรือเริ่มรบกวนการนอน งาน ความสัมพันธ์ และการดูแลตัวเอง รวมถึงเมื่อรู้สึกหมดแรง หมดความหมายกับสิ่งที่เคยทำ หรือใช้แอลกอฮอล์ ยา หรือพฤติกรรมเสี่ยงเพื่อพาตัวเองผ่านแต่ละวัน

การประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญช่วยมองให้ครบว่าเป็นความเครียดจากสถานการณ์ ภาวะหมดไฟ ความวิตกกังวล ภาวะซึมเศร้า หรือมีปัจจัยทางกายร่วมด้วยหรือไม่ จึงไม่จำเป็นต้องรอให้อาการรุนแรงก่อนค่อยขอความช่วยเหลือ หากมีความเสี่ยงเร่งด่วน รู้สึกไม่ปลอดภัย หรือไม่สามารถดูแลความปลอดภัยของตนเองได้ ควรโทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที และสามารถติดต่อสายด่วนสุขภาพจิต 1323 เพื่อขอคำปรึกษาเพิ่มเติมได้

เมื่อไรที่ควรให้ครอบครัวช่วยประสานนัดเร็วขึ้น

หากสังเกตว่าคนในครอบครัวมีอาการเปลี่ยนไปมากจนกระทบการใช้ชีวิต นอนไม่หลับต่อเนื่อง แยกตัว ใช้สารเสพติด มีพฤติกรรมเสี่ยง หรือพูดถึงการทำร้ายตนเอง ควรช่วยประสานให้ได้รับการประเมินโดยเร็ว ไม่ต้องรอให้เจ้าตัวอธิบายอาการได้ครบ หากมีความเสี่ยงเร่งด่วนหรือไม่ปลอดภัย ให้โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินใกล้บ้านทันที และสามารถติดต่อสายด่วนสุขภาพจิต 1323 เพื่อขอคำปรึกษาเพิ่มเติมได้

รักษาโรคเครียดกับ “หวังดีคลินิก” เมื่อวันหยุดยังพักไม่ลง

หากวันหยุดยังเต็มไปด้วยเรื่องงาน การจัดเวลาพักอย่างเดียวอาจไม่พอ การดูแลควรมองทั้งภาระงาน สัญญาณทางใจและร่างกาย รวมถึงขอบเขตที่ทำให้ชีวิตนอกงานกลับมาได้

ที่ หวังดีคลินิก เราเข้าใจว่าคนที่หยุดคิดเรื่องงานไม่ได้ ไม่ได้ขาดความพยายาม หลายคนกำลังแบกความรับผิดชอบ ความคาดหวัง และความกลัวว่าจะทำได้ไม่ดีพอไว้พร้อมกัน เราจึงเริ่มจากการทำความเข้าใจจังหวะชีวิต ภาระที่กำลังกดทับ และสัญญาณที่ร่างกายกับใจกำลังส่งมา เพื่อหาทางดูแลที่ไม่เพิ่มภาระให้คุณอีกหนึ่งอย่าง

บริการดูแลสุขภาพใจของหวังดีคลินิกมีทีมจิตแพทย์และนักจิตวิทยาดูแลทั้งการประเมิน การพูดคุยบำบัด การใช้ยา หรือแนวทางผสมผสานตามความเหมาะสม หวังดีคลินิกเป็นคลินิกจิตเวชในอำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ เลือกพบแพทย์ที่คลินิกหรือปรึกษาจิตแพทย์ออนไลน์ได้ เพื่อให้การรักษาโรคเครียดช่วยพาคุณกลับมามีพื้นที่พักและใช้ชีวิตนอกงานได้อีกครั้ง

สนใจจองคิวปรึกษาทีมจิตแพทย์เชียงใหม่ของเรา ติดต่อได้ที่  https://m.me/wangdeeclinic/

เวลา เปิดให้บริการ จันทร์ – ศุกร์ 13:00 – 20:00 / เสาร์ – อาทิตย์ : 09:00 – 17:00

Tel: 064-916-3654

 ที่ตั้ง : https://maps.app.goo.gl/7x97fu2jkrkEBoQ47

 Line OA : @wangdeeclinic.hd